Tasiemiec u kota to rodzaj robaka płaskiego, który może osiągnąć nawet 80 cm długości. Co ciekawe, koty zarażają się tasiemcem psim – Dipylidium caninum.
Tasiemiec u kota
Tasiemczyca to choroba pasożytnicza wywołana u kota przez płazińca Dipylidium caninum. To spłaszczony grzbietobrzusznie tasiemiec psi, który trafia do organizmu kota poprzez połknięcie pchły lub wszoła, zarażonego tym robakiem. Tasiemiec zagnieżdża się w jelicie za pomocą przyssawek i haków, okradając swojego gospodarza z cennych składników odżywczych. Jak w przypadku innych pasożytów tasiemiec nie daje objawów zbyt często – jego celem nie jest uśmiercenie kota, a jak najdłuższe żerowanie w gospodarzu. Niestety tasiemczycą mogą zarazić się również ludzie, chociaż są to raczej rzadkie sytuacje.
Tasiemiec – krótka charakterystyka
W świecie występuje wiele gatunków tasiemców. Niektóre z nich mogą mieć nawet 20 metrów długości, jak Diphyllobothrium latum – taką długość osiąga w organizmie człowieka. U zwierząt tasiemce są znacznie krótsze. Tytułowy tasiemiec psi, który bytuje również w jelitach kotów mierzy od 20 do 80 cm. Jest to pasożyt spłaszczony grzbietobrzusznie, zbudowany z członów. Częścią gębową tego pasożyta jest skoleks, wyposażony w 4 przyssawki i ryjek uzbrojony 3-7 wieńcami haków. Z kolei człony maciczne mają kształt pestek dyni, potrafią się poruszać i po wyjściu z organizmu żywiciela rozpadają się, uwalniając nawet 30 jaj.
Objawy tasiemca: Jak zachowuje się kot, który ma tasiemca
Typowym objawem inwazji dipylidozą jest u kota świąd w okolicach odbytu. Dochodzi do niego poprzez drażnienie okolic odbytu przez wychodzące aktywnie człony tasiemca. Podrażniony kot może wylizywać, wygryzać oraz pocierać okolicę odbytu. W najgorszym razie może u zwierzęcia dojść do zapalenia okolicy odbytu i wtórnych zakażeń.
U kotów młodych i/lub z osłabioną odpornością może dojść do silnej inwazji tasiemcem, która może doprowadzić do biegunek lub wręcz odwrotnie, do zaczopowania światła jelita i zaparcia.
Sporadycznie u młodych kotów mogą wystąpić również drgawki, otępienie, niepokój i podniecenie.
U zarażonych kociąt może dojść do zahamowania wzrostu. Zarówno młode, jak i dorosłe koty mogą stać się wychudzone – gdyż pasożyt będzie okradał zwierzę z substancji odżywczych.
Jak koty zarażają się tasiemcem?
Nosicielami pośrednimi tasiemca psiego są larwy pcheł oraz wszoły. Sposób zarażenia kota można wyjaśnić, opisując cykl życiowy tasiemca.
Tasiemiec u kota osiąga dojrzałość płciową w około 2-3 tygodnie od zarażenia. Odrywające się człony maciczne opuszczają żywiciela biernie – wraz z kałem lub aktywnie – wypełzając przez odbyt kota. Z rozpadających się członów tasiemca uwalniane są jaja, które w środowisku zewnętrznym zjadane są przez larwy pcheł lub wszoły.
W ciele tych owadów dochodzi do rozwinięcia się pasożyta do postaci larwy typu cysticerkoid – pęcherzyka wypełnionego płynem z wpuklonym do wnętrza skoleksem, zawierającym przydatek ogonowy z 3 parami haków.
Do zarażenia kolejnego kota dochodzi, gdy zwierzę np. podczas pielęgnacji, zje pchły lub wszoły z cysticerkoidami.
Okres prepatentny trwa wspomniane wyżej 2-3 tygodnie. Z kolei okres jawny, w którym kot roznosi pasożyta, może trwać nawet przez rok. U nieleczonych kotów, u których cykl rozwojowy będzie się powtarzał, zarażenie może trwać latami.
Diagnozowanie: Jak potwierdzić tasiemca u kota?
Z pozoru prosta do zdiagnozowania tasiemczyca, nastręcza w praktyce klinicznej wielu trudności. Kierowany ustaleniami wywiadu klinicznego specjalista może podejrzewać, że opiekun zauważył na skórze kota człony tasiemca. Zlecenie badania kału metodą flotacji w większości przypadków daje jednak wynik ujemny. Dzieje się tak, ponieważ jaja tasiemca, badane tą metodą, mogą zostać wykryte jedynie wtedy, gdy wydostaną się z członów macicznych.
Innym błędem jest nieoznaczenie, przed badaniem laboratoryjnym, że w próbce kału należy szukać każdego obiektu, który może być członem tasiemca – nie jest to oczywiste w sytuacji, gdy próbka jest duża, a pobranych członów niewiele.
Alternatywnym sposobem diagnozowania jest zebranie przez opiekuna podejrzanie wyglądających obiektów z sierści kota i przekazanie ich do badania laboratoryjnego.
Mimo wszystko rozpoznanie wykonuje się na podstawie identyfikacji członów tasiemca lub jego jaj.
Świeże człony tasiemca można rozpoznać poprzez rozpłaszczenie członów płciowych za pomocą szkiełka nakrywkowego. Pod lupą poszukuje się na obu brzegach otworów płciowych. W przypadku członów macicznych możliwe jest wyciśnięcie z nich jaj w formie pakietów.
Wysuszone człony tasiemca można znaleźć w legowisku i tekstyliach, z którymi kot ma częsty kontakt.
W diagnostyce różnicowej należy wziąć pod uwagę zapalenie zatok gruczołów przyodbytowych.
Leczenie: Co podać kotu na tasiemca?
Procedura leczenia powinna być zawsze zaproponowana przez lekarza weterynarii. Lekarz może zalecić odrobaczenie kota za pomocą tabletek, pasty, kropel lub zastrzyku. Należy jednak pamiętać, że okres utajony trwa 2-3 tygodnie i po tym czasie lekarz może zdecydować o ponownym odrobaczeniu kota.
Podstawowym działaniem przerywającym cykl rozwojowy tasiemca jest zwalczenie również pcheł i wszołów w otoczeniu kota. Wobec tego zaleca się odkurzenie wszystkich pomieszczeń; pozbycie się lub wypranie tekstyliów. Jednocześnie kot powinien zostać poddany leczeniu przeciw pasożytom zewnętrznym.
Jeżeli w mieszkaniu żyje kilka zwierząt, wszystkie powinny zostać odrobaczone i zabezpieczone przeciw pasożytom zewnętrznym.
Jak zapobiegać zarażeniu tasiemcem u kota?
Podstawowym sposobem na zabezpieczenie kota przed zarażeniem tasiemcem jest systematyczne zabezpieczanie zwierzęcia obrożą, tabletkami, kroplami lub zastrzykami przeciw pasożytom zewnętrznym i wewnętrznym. O sposobie zabezpieczenia kota powinien zdecydować lekarz weterynarii.
Tasiemiec u kota a zarażenie człowieka
Dipylidium caninum stanowi zagrożenie dla ludzi. Tasiemiec psi może zostać połknięty przez dziecko, które pozostaje w bliskim kontakcie z kotem lub psem, na którym pasożytują pchły lub wszoły.
