Każdy opiekun domowego czworonoga wie, jak poważne niebezpieczeństwo dla jego pupila stanowią choroby przenoszone przez kleszcze. Niestety wśród niektórych osób wciąż panuje przekonanie, że aktywność tych pasożytów jest sezonowa, a małe pajęczaki żywiące się krwią mogą zaatakować ich psa lub kota przede wszystkim późną wiosną i jesienią. To właśnie ten mit jest przyczyną, dla którego tak wiele zwierzaków trafia w miesiącach zimowych do lecznic z powodu zaawansowanej babeszjozy i innych chorób odkleszczowych! Dlaczego zima nie chroni twojego pupila przed atakami kleszczy? I kiedy tak naprawdę zaczyna się sezon na kleszcze?
Kiedy zaczyna siÄ™ sezon na kleszcze?
Przyjęło siÄ™ uważać, że kleszcze zaczynajÄ… żerować dopiero wtedy, gdy temperatura przekroczy 5°C. Faktycznie pasożyty te najlepiej czujÄ… siÄ™ w temperaturze od okoÅ‚o 5 do 15 stopni. Jednak w praktyce oznacza to, że w polskich warunkach klimatycznych mogÄ… być aktywne nie tylko od marca do listopada, ale również zimÄ…, gdy pojawiajÄ… siÄ™ cieplejsze dni. Wystarczy kilka dni z temperaturÄ… na plusie, by wygÅ‚odniaÅ‚e kleszcze obudziÅ‚y siÄ™ z letargu i rozpoczęły poszukiwanie ofiary. Nie muszÄ… to być dÅ‚ugotrwaÅ‚e okresy ocieplenia – czasem zaledwie krótkotrwaÅ‚e ocieplenie wystarczy, by staÅ‚y siÄ™ aktywne. Co wiÄ™cej, coraz Å‚agodniejsze zimy sprawiajÄ…, że okres ich żerowania siÄ™ wydÅ‚uża.
W praktyce oznacza to, że sezon na kleszcze może trwać przez caÅ‚y rok. Szczyt ich aktywnoÅ›ci przypada zwykle na maj i czerwiec oraz wrzesieÅ„ i październik. W tych miesiÄ…cach pies może przynieść ze spaceru nawet kilkanaÅ›cie wbitych w skórÄ™ pasożytów. Jednak mniejsza liczba kleszczy zimÄ… wcale nie oznacza mniejszego zagrożenia – jeden zakażony kleszcz wystarczy, by doszÅ‚o do rozwoju potencjalnie Å›miertelnej choroby odkleszczowej.
Gdzie kleszcze mogą zaatakować psa lub kota?
Wielu opiekunów kojarzy kleszcze wyłącznie z lasem i wysokimi zaroślami. Tymczasem pasożyty te doskonale radzą sobie również w środowisku miejskim. Można je spotkać:
- w parkach i na skwerach,
- na osiedlowych trawnikach,
- na Å‚Ä…kach,
- w przydomowych ogrodach,
- w zaroślach przy chodnikach,
- na terenach rekreacyjnych w centrum miasta.
Wbrew powszechnej opinii, kleszcze nie spadajÄ… z drzew – najczęściej czajÄ… siÄ™ w trawie i niskiej roÅ›linnoÅ›ci, by zaczepić siÄ™ o sierść przechodzÄ…cego zwierzaka. Co istotne, mogÄ… również zostać przyniesione do domu na ubraniu opiekuna. Wystarczy spacer po trawniku, by pasożyt przedostaÅ‚ siÄ™ do mieszkania, a nastÄ™pnie w dogodnej dla siebie temperaturze rozpoczÄ…Å‚ żerowanie na skórze domowego pupila – nawet jeÅ›li na dworze panuje silny mróz.
To wszystko oznacza, że zagrożone są nie tylko psy spacerujące po lesie, ale także zwierzęta wychodzące jedynie na krótkie spacery wokół bloku czy przebywające w ogrodzie. Nawet kot niewychodzący może zostać narażony, jeśli kleszcz zostanie przyniesiony do domu przez człowieka lub innego zwierzaka.
Dlaczego zimą przypadki chorób odkleszczowych są tak częste?
Wiele przypadków chorób odkleszczowych u psów i kotów przypada wÅ‚aÅ›nie na późnÄ… jesieÅ„ i zimÄ™. Powodem jest obniżona czujność opiekunów, którzy nieÅ›wiadomi zagrożenia rzadziej przeglÄ…dajÄ… sierść pupila po spacerze. Dodatkowo wiele osób przerywa stosowanie preparatów przeciwkleszczowych wraz z nadejÅ›ciem pierwszych przymrozków i opadów Å›niegu. Tymczasem nawet krótka przerwa w profilaktyce może pozostawić czworonoga bez ochrony w momencie nagÅ‚ego ocieplenia. Warto pamiÄ™tać, że Å›rodki przeciwko kleszczom nie dziaÅ‚ajÄ… natychmiast – peÅ‚nÄ… skuteczność osiÄ…gajÄ… po okreÅ›lonym czasie od podania. Dlatego zastosowanie preparatu dopiero w dniu ciepÅ‚ego spaceru może okazać siÄ™ zbyt późne, by zapewnić pupilowi odpowiedniÄ… ochronÄ™.
Co zrobić, gdy zwierzak złapie kleszcza?
Jeśli pies lub kot złapie kleszcza, najważniejsze jest szybkie i prawidłowe usunięcie pasożyta. Im krócej kleszcz pozostaje wbity w skórę, tym mniejsze ryzyko, że pasożyt przekaże czworonogowi bakterie, wirusy lub pierwotniaki odpowiedzialne za groźne choroby odkleszczowe, takie jak babeszjoza, borelioza, anaplazmoza czy mykoplazmoza.
Wgryzionego kleszcza należy złapać jak najbliżej skóry palcami, pęsetą lub specjalną kleszczołapką, a następnie wyciągnąć jednym zdecydowanym ruchem i zdezynfekować miejsce ukłucia. Nie należy wykręcać pasożyta ani smarować go tłuszczem lub alkoholem – zwiększa to jedynie ryzyko urwania się głowy pasożyta i zakażenia rany. Jeśli w skórze pozostanie fragment kleszcza lub miejsce po ugryzieniu zacznie się niepokojąco zmieniać, należy skonsultować się z lekarzem weterynarii. Po usunięciu pasożyta konieczna jest uważna obserwacja samopoczucia czworonoga.
Jakie objawy mogą świadczyć o chorobie odkleszczowej?
Wiele chorób odkleszczowych przez długi czas może rozwijać się bez wyraźnych objawów, przez co niektóre zwierzaki trafiają do specjalisty dopiero wtedy, gdy dojdzie już do poważnych powikłań. Dlatego zawsze po ugryzieniu przez kleszcza należy przez kilka dni uważnie obserwować zachowanie pupila. Do niepokojących objawów należą między innymi:
- apatia i osłabienie,
- brak apetytu,
- podwyższona temperatura ciała,
- ciemny, brunatny mocz (charakterystyczny dla babeszjozy),
- bladość błon śluzowych,
- kulawizna,
- powiększone węzły chłonne,
- wymioty lub biegunka.
W przypadku zauważenia któregokolwiek z tych objawów u psa lub kota należy jak najszybciej udać się do lekarza weterynarii i poinformować o możliwości ugryzienia przez kleszcza. W wielu przypadkach czas reakcji ma kluczowe znaczenie dla życia zwierzęcia – nieleczona choroba odkleszczowa może już w kilka godzin doprowadzić do poważnego uszkodzenia nerek, wątroby lub śledziony, a nawet do śmierci czworonoga.
Jak zapewnić pupilowi skuteczną ochronę przed atakami kleszczy?
Najskuteczniejszą metodą ochrony przed inwazją kleszczy i innych pasożytów skórnych (pchły, wszy) jest całoroczne stosowanie weterynaryjnych preparatów przeciwkleszczowych. Nie należy robić przerw podczas zimowych miesięcy, niezależnie od temperatury i grubości okrywy śnieżnej.
Na rynku dostÄ™pne sÄ… różne formy zabezpieczenia przed kleszczami. WybierajÄ…c preparat, należy kierować siÄ™ jego skutecznoÅ›ciÄ…, bezpieczeÅ„stwem oraz zaleceniami lekarza weterynarii. Produkty weterynaryjne zawierajÄ…ce substancje o udowodnionej skutecznoÅ›ci – takie jak fipronil – dziaÅ‚ajÄ… poprzez porażenie ukÅ‚adu nerwowego pasożyta po rozpoczÄ™ciu żerowania, co prowadzi do jego obumarcia.
Krople FIPREX z fipronilem aplikowane bezpośrednio na skórę tworzą w warstwie lipidowej naskórka niewidzialną, wodoodporną powłokę, która chroni psa lub kota przed inwazją kleszczy przez okres 4 tygodni. Regularna, comiesięczna aplikacja kropli zapewni zwierzakowi nieprzerwaną ochronę. Koszt takiej profilaktyki jest nieporównywalnie niższy niż leczenie chorób odkleszczowych, które często wiąże się z wydatkiem nawet kilku tysięcy złotych, a nie zawsze kończy się pełnym powrotem do zdrowia.
Nie uzależniaj profilaktyki od kalendarza!
Zmieniający się klimat sprawia, że granice sezonu na kleszcze coraz bardziej się zacierają. Zimy są łagodniejsze i choć zdarzają się silne mrozy, podczas których temperatura spada nawet poniżej -20 stopni, to okresy dodatnich temperatur pojawiają się nawet w styczniu czy lutym, a pasożyty wykorzystują każdą okazję do żerowania. Dlatego odpowiedzialny opiekun nie powinien uzależniać profilaktyki od kalendarza. Całoroczna ochrona to najskuteczniejszy sposób na zminimalizowanie ryzyka groźnych chorób odkleszczowych.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy zaczyna siÄ™ sezon na kleszcze?
Sezon na kleszcze rozpoczyna siÄ™, gdy temperatura przekracza okoÅ‚o 5°C, jednak w praktyce pasożyty mogÄ… być aktywne przez caÅ‚y rok. Wystarczy kilka cieplejszych dni zimÄ…, aby kleszcze rozpoczęły żerowanie. NajwiÄ™kszÄ… aktywność obserwuje siÄ™ zwykle w maju–czerwcu oraz we wrzeÅ›niu–październiku.Â
Czy zimą pies lub kot może złapać kleszcza?
Tak. Coraz Å‚agodniejsze zimy sprawiajÄ…, że kleszcze sÄ… aktywne również w miesiÄ…cach zimowych. Pasożyty mogÄ… zaatakować zwierzÄ™ nawet podczas krótkiego spaceru w cieplejszy dzieÅ„, a także zostać przyniesione do domu na ubraniu opiekuna.Â
Gdzie najczęściej znajdują się kleszcze?
Kleszcze wystÄ™pujÄ… nie tylko w lasach, ale także w miastach – w parkach, na osiedlowych trawnikach, w ogrodach, na Å‚Ä…kach czy w zaroÅ›lach przy chodnikach. Najczęściej bytujÄ… w trawie i niskiej roÅ›linnoÅ›ci, skÄ…d zaczepiajÄ… siÄ™ o sierść przechodzÄ…cego zwierzÄ™cia.Â
Co zrobić, gdy znajdę kleszcza u psa lub kota?
Kleszcza należy usunąć jak najszybciej, chwytajÄ…c go jak najbliżej skóry i wyciÄ…gajÄ…c zdecydowanym ruchem. Po usuniÄ™ciu trzeba zdezynfekować miejsce ukÅ‚ucia i obserwować zwierzÄ™ przez kilka dni. W razie niepokojÄ…cych objawów należy skontaktować siÄ™ z lekarzem weterynarii.Â
Czy jeden kleszcz może być groźny?
Tak. Nawet pojedynczy zakażony kleszcz może przenieść groźne choroby, takie jak babeszjoza, borelioza czy anaplazmoza. Dlatego każdorazowe ugryzienie stanowi potencjalne zagrożenie dla zdrowia zwierzęcia.
Czy kot niewychodzący może złapać kleszcza?
Tak. Kleszcz może zostać przyniesiony do domu na ubraniu człowieka lub sierści innego zwierzęcia, a następnie zaatakować kota w warunkach domowych.
Sprawdź także:
